Cervicale hernia

Wat is een nekhernia?

Ook tussen de nekwervels liggen tussenwervelschijven. Elke schijf heeft een zachte kern en een stevige vezelring. Wanneer een deel van die kern door de vezelring naar buiten komt, spreken we van een hernia. In de nek drukt zo'n hernia meestal op een zenuwwortel die naar de arm loopt. Zeldzamer drukt ze op het ruggenmerg zelf.

Een nekhernia ontstaat vaak op een schijf die al wat versleten is. Ze komt het vaakst voor tussen de 40 en 60 jaar, maar kan op elke leeftijd optreden.

Welke klachten geeft een nekhernia?

• Pijn die vanuit de nek of schouder naar de arm uitstraalt, soms tot in de vingers.
• Tintelingen of een doof gevoel in arm of hand.
• Soms krachtsverlies in de arm of hand.
• Bij druk op het ruggenmerg: onhandige handen, moeite met fijne bewegingen of een veranderd looppatroon. Dit vraagt een snellere evaluatie.

Welke vingers tintelen en welke spieren zwakker zijn, hangt af van het niveau van de hernia. Dat helpt ons om de klachten te koppelen aan wat op de MRI te zien is.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Het klinisch onderzoek staat voorop: we testen kracht, gevoel en reflexen in de armen en gaan na of de pijn uitgelokt wordt door bepaalde bewegingen van de nek. Een MRI van de nek is het belangrijkste onderzoek om de hernia en de druk op de zenuw of het ruggenmerg te bevestigen. Beeldvorming is vooral zinvol wanneer de klachten na enkele weken niet verbeteren of wanneer er krachtsverlies is, omdat het resultaat dan de behandeling kan veranderen.

Bij twijfel over de oorzaak van de armklachten kan een zenuwgeleidingsonderzoek (EMG) helpen om bijvoorbeeld een carpaletunnelsyndroom of een ulnariscompressie uit te sluiten.

Moet een nekhernia geopereerd worden?

Meestal niet. Zoals in de lage rug genezen de meeste nekhernia's spontaan. De klachten nemen bij het merendeel van de patiënten in de eerste weken tot maanden duidelijk af, en de hernia zelf krimpt vaak op de MRI. De behandeling bestaat in die periode uit pijnstillers en ontstekingsremmers, eventueel kinesitherapie en soms een gerichte infiltratie rond de zenuwwortel.

Een operatie wordt overwogen bij:

• aanhoudende, invaliderende armpijn die na 6 tot 12 weken niet-operatieve behandeling niet verbetert;
• toenemend of uitgesproken krachtsverlies in arm of hand;
• tekenen van druk op het ruggenmerg (myelopathie). Dan wachten we niet af.

Bij armpijn zonder krachtsverlies is er geen haast: afwachten is veilig, en opereren blijft mogelijk als de klachten blijven aanslepen.

Hoe verloopt de operatie?

Via de voorkant van de nek

De meest gebruikte techniek verloopt via een kleine, discrete snede vooraan in de nek, in een natuurlijke huidplooi. Onder de operatiemicroscoop wordt de aangetaste tussenwervelschijf verwijderd en worden de zenuwwortel en het ruggenmerg vrijgelegd. De tussenwervelruimte wordt opgevuld met een kooitje (cage), waarna de twee wervels aan elkaar vastgroeien, of met een schijfprothese die de beweeglijkheid van het niveau behoudt.

Schijfprothese: beweeglijkheid behouden

Dr. Lavrysen is gespecialiseerd in het plaatsen van cervicale schijfprotheses. Een prothese vervangt de versleten of uitgestulpte schijf door een beweeglijk gewrichtje, zodat het niveau blijft bewegen in plaats van vast te groeien. Bij goed gekozen patiënten is dat een goed alternatief voor een fusie.

Een prothese komt vooral in aanmerking bij een hernia of beperkte slijtage op één of twee niveaus, bij een soepele nek en zonder uitgesproken artrose van de kleine nekgewrichtjes, instabiliteit of botontkalking. In gerandomiseerde studies met opvolging tot tien jaar doet een prothese het minstens even goed als een fusie, en lijken nieuwe ingrepen op het naburige niveau iets minder vaak nodig. Bij duidelijke artrose of instabiliteit blijft een fusie de betere keuze. Tijdens de consultatie bekijken we op uw beelden welke techniek voor u het meest geschikt is. Meer over fusie leest u op de pagina over cervicale fusie (zie verwante behandelingen).

Via de achterkant van de nek

Wanneer de hernia zijdelings ligt, kan ze ook via de achterkant verwijderd worden langs een kleine, spiersparende toegang (foraminotomie). De tussenwervelschijf blijft dan grotendeels behouden en er wordt geen kooitje geplaatst. Een recente Nederlandse studie bij 265 patiënten toonde dat deze achterste benadering voor zijdelingse hernia's na één jaar minstens even goede resultaten geeft als de ingreep via de voorkant, met minder slikklachten maar iets meer wondproblemen.

Dr. Lavrysen bespreekt met u welke benadering het best bij uw hernia en uw situatie past, en waarom.

Wat zijn de risico's?

Een nekhernia-operatie is een veilige en veel uitgevoerde ingreep, maar zoals elke operatie zijn er risico's. Die worden vooraf met u besproken.

• Slikklachten en heesheid na een ingreep via de voorkant: de eerste dagen heel gewoon, bij ongeveer 1 op 10 patiënten langer aanwezig, zelden blijvend (heesheid door letsel van de stembandzenuw bij 1 tot 3 op 100).
• Nabloeding in de hals (1 tot 2 op 100) en wondinfectie (minder dan 1 op 100).
• Lek van hersenvocht door een scheurtje in het zenuwvlies (minder dan 1 op 100), meestal tijdens de ingreep hersteld.
• Zenuw- of ruggenmergletsel: zeer zelden, maar niet uitgesloten.
• Verbening rond een prothese: bij een deel van de patiënten vormt zich na verloop van jaren extra bot rond de prothese, waardoor het niveau minder beweeglijk kan worden. Meestal geeft dat geen klachten.
• Slijtage van het aangrenzende niveau na een fusie: op lange termijn krijgt ongeveer 1 op 4 patiënten binnen 10 jaar nieuwe klachten op een naburig niveau; een deel daarvan heeft een nieuwe ingreep nodig.

Hoe snel herstel ik?

De meeste patiënten staan dezelfde dag weer recht en verlaten het ziekenhuis na één nacht. Keelirritatie en lichte slikklachten de eerste dagen zijn normaal na een voorste benadering. Een halskraag is meestal niet nodig.

De uitstralende armpijn verbetert vaak merkbaar snel na de ingreep. Tintelingen en krachtsverlies herstellen trager, over weken tot maanden, en na een langdurige beknelling niet altijd volledig. Bureauwerk kan meestal na twee weken hervat worden, zwaardere belasting na zes weken, telkens in overleg. Autorijden mag zodra u de nek vlot en pijnloos kunt draaien en geen sterke pijnstillers meer neemt.

Veelgestelde vragen